Soundfountain is a multi subject site.
De besnijdenis en de groeps-cultuur.
Nieuws &
Meningen

TERUG

 

Moet je pas als je een volwassen man bent zelf kunnen beslissen of je besneden wilt worden, ja of nee?
September, 2012

 

Het internet staat er al jaren vol van: de verminking van de penis door de besnijdenis (circumcisie). En het www staat er al jaren vol van dat deze verminking slechts in bepaalde gevallen nodig is. Het gaat dan om een strict medische ingreep.

Ook zijn er fora waarin de scribenten hun ergernis en verontwaardiging tot uitdrukking brengen over het feit dat anderen, in casu de ouders - op basis van een godsdienstige overtuiging - over de ingreep hebben beslist, en daarmee de integriteit van hun lichaam hebben verstoord. Op die fora wordt besproken of, en zo ja, in welke mate de beschadiging nog enigszins te herstellen is.

Besnijdenis is één van de gebruiken van oeroude volksstammen. Het zijn gebruiken die zeker in moderne tijden hun geldigheid zouden moeten verliezen. Die gebruiken zijn onderdeel gaan uitmaken van de godsdiensten, hoe primitief of geëvolueerd die ook mogen zijn.

Veel gebruiken uit die oude culturen stammen uit de tijd dat religie ook het reilen en zeilen in de maatschappij voorschreef. De godsdienst was de enige staatsvorm die de regels en wetten in de samenleving bepaalde. Ze gaven structuur aan de samenleving. Veel wetten zijn van praktische en strict genomen niet van godsdienstige aard.

Een moslim die vier vrouwen mag trouwen maakt dat de kans op nageslacht groter is. Dat was in vroeger tijden van belang om de soort voort te laten bestaan, juist in de nomadenstam die in de barre hitte van de woestijn rondtrekt en waar in vervlogen tijden de kindersterfte wellicht nog groter was dan in de steden. Overigens is het aantal van 4 al een beperking vergeleken bij de harem.

Het verbod om varkensvlees te eten heeft evenzeer een praktische grond. Noch in de bijbel, noch in de Koran (Qur'an) of de Hadith staat het wetenschappelijke bewijs dat varkensvlees niet geconsumeerd zou mogen worden. Het verbod op varkensvlees heeft een heel andere reden. Varkens moeten wroeten in modder en hebben veel water nodig. En als varkens niet het juiste leefmilieu hebben, dan worden ze platweg gezegd gek. Hoe kun je in Godsnaam varkens houden in de woestijn, of in een land waar tropische temperaturen en droogte heersen. Het is logisch dat varkens bij gebrek aan het juiste, natuurlijke leefmilieu gek worden.

Een Joods onderzoeker vertelde me jaren geleden eens dat er bij opgravingen botten van varkens gevonden werden in de Sinaï woestijn. Daar hebben wetenschappers een vallei ontdekt die een vergaarbekken bleek te zijn dat diep genoeg was om water op te vangen dat er naartoe sijpelde en werd opgeslagen. Daar - zo gaf het onderzoek aan - werden eeuwen geleden wél varkens gehouden.

Het hebben van een koshere keuken en het gescheiden bereiden van voedsel is ook weer terug te voeren op de klimatologische omstandigheden en de noodzakelijkheid om besmettingen van vlees en melk te voorkomen.

Er worden meer zaken in de Koran en de Hadith, en in het Oude Testament vermeld die vandaag de dag - in ieder geval in de in het westen geëvolueerde en georganiseerde samenleving - juist niet meer toegepast worden. Moslims worden in Nederland hand en voet niet afgehakt wanneer ze gestolen hebben. De toepassing van de sharia (sjarija, charia, shari'ah) staan we hier niet toe. Op die manier wordt ook de conservatieve moslim in onze moderne maatschappij beschermd terwijl hij in Afghanistan, Saoudie-Arabië en nog een stel landen, na een vergrijp als kreupele bedelaar verder door het leven moet gaan.

Een man trouwt in principe niet met een naast familielid. Er vindt op die manier geen inteelt plaats. Ook wordt een man niet verplicht om met de vrouw van zijn overleden broer te trouwen zoals in het Oude Testament verhaald wordt. Dat was een regel om het geslacht voort te laten bestaan. Die regels gelden niet meer, die passen we niet meer toe.

Allerlei praktische en nuttige regels werden vastgelegd. Het besnijden ging behoren tot de religieuze gebruiken, besnijdenis werd een religieus, dus staatkundig attribuut.

 

Veel wetten en regels hebben dus een praktische oorsprong. Zo ook het besnijden van jongens. Dat heeft een praktische reden en niet een strikt religieuze. Het besnijden van de penis bevordert (vereenvoudigt) de hygiëne. Het is een gebruik van volkeren in woestijnlanden. Doet er niet toe of je in de Negeb, de Sahara of de Nevada woestijn woont of een lange tocht maakt naar het Wilde Westen in de huifkar met de bijbel in de hand. In die gevallen kwamen de religieuze geschriften goed van pas.

Als een moslimjongen of een joods jongetje (en ook een Amerikaanse jongen of welke jongen dan ook) besneden wordt, dan is dat in principe verminking; het is in feite het ongeoorloofd aantasten van de integriteit van het lichaam. En het wordt nog erger als een 'mohel' tijdens de besnijdenis van een Joodse baby, geboren uit conservatieve ouders, het bloed van het babytje door opslurpen verwijdert. Op die manier werden een paar jaar geleden drie babies ongewild of onopgemerkt met herpes besmet, niet door de moeder, maar door de 'mohel' (zo meldde de NY Times). Het gebeurde in New York.

Besnijdenis is OK als de dokter zegt dat het noodzakelijk is uit medisch oogpunt en niet vanwege een religieuze regel die in oorsprong ook nog eens geen religieuze regel was maar een praktische regel uit het stammenbestaan in vervlogen tijden.

Er kan trouwens nog veel meer mis gaan. Een paar jaar geleden vroeg een emeritus arts aan zijn collega (toen hij nog eens langs kwam in het ziekenhuis waar hij vroeger werkte), of hij "het" eens mocht doen, dat wil zeggen "of hij het kleine Marokkaanse jong mocht besnijden". Hij had het nog nooit gedaan, zei hij, maar hij vond het zo interessant. De jonge arts, zijn opvolger, gaf toestemming, kennelijk vanwege een zekere afhankelijkheid die voortkwam uit respect voor de emeritus arts. Zoiets kun je een doorgewinterde arts met auroriteit door zijn vele dienstjarien opgebouwd, niet weigeren, zou je denken. En ja hoor, het ging mis: floep, weg eikeltje. Ik stel het met opzet zo cru om duidelijk te maken hoe een kind afhankelijk is van de beslissingen van ouderen en zelf geen inspraak heeft.

En dan hebben we het nog niet eens over de ontstekingen die er kunnen optreden als er door amateurs gedokterd wordt zoals de Duitse televisie liet zien van een stam in Afrika waar met niet gedesinfecteerde messen en mesjes door het geestelijk opperhoofd operaties werden uitgevoerd. De gevolgen zijn vaak ten hemel schreiend. Het percentage verminkingen, uit de hand gelopen ontstekingen en verkeerd uitgevallen "chirurgische" ingrepen is daar erg hoog en de slachtoffers gaan daar hun hele leven onder gebukt of hebben in feite geen gezond leven meer. En dan hebben we het nog niet over het onvolledig functioneren en de mogelijke verruwing van de gevoelens die besnijdenis tot gevolg zou kunnen hebben en die niet alleen lichamelijk maar ook geestelijk van invoed kunnen zijn. Ik heb het dan nog niet over de vrouwenbesnijdenis die bedoeld is om de vrouw ondergeschikt te maken, te onderwerpen.

Op de HBS vertelde de aardrijkskundeleraar over de oorspronkelijke bewoners van een ver continent en hun cultuur. De mannen vormden daar een hechte groep. Ze waren, zoals te doen gebruikelijk, heer en meester over al het gebeuren in de stam. Ze hadden een 'mannenhuis' waar ze regelmatig bijeen kwamen. Vrouwen hadden daar uiteraard geen toegang. De mannen bezaten zogenaamde zwiephouten, dat waren uit lange brede takken gesneden stokken. Als je die snel heen en weer bewoog dan gaf dat geluid. Dat zwiepen deden ze dan met z'n allen, als het donker was, en ze hadden de vrouwen wijs gemaakt dat dit geluid van de boze geesten of de geesten van de voorouders was. Elke keer als het 's avonds donker was en de mannen met hun zwiephouten zwaaiden, dan bleven de vrouwen angstig in hun hutten zitten en vreesden met grote vreze, terwijl de mannen hun "clubavond" ongestoord konden voortzetten.

Het mannenhuis was ook de plek waar de jongens werden geïnitiëerd. Ze werden door de oudere mannen over de praktijk van het leven voorgelicht, in woord en daad, en op die manier werden ze voorbereid op het leven als man, wat hun positie in de stam was, en ze werden ingelicht over de plaats van de vrouw zo ze dat al niet uit het gedrag van hun vaders hadden opgemerkt. Die jongens moesten later ook met de zwiephouten kunnen zwaaien en op hun beurt de vrouwen ontzag voor de voorouders en boze geesten moeten kunnen inboezemen.

De besnijdenis van een Joods jongetje vindt zo snel mogelijk na de geboorte plaats, in ieder geval binnen 8 dagen. De baby maakt de ingreep niet zo bewust mee en wordt daardoor niet getraumatiseerd. Hoewel, er zijn artsen die melden dat bij 72 uur na de geboorte eigenlijk al een verdoving zou moeten plaatsvinden.

Anders is het bij de moslim jongeren. Moslimjongens worden vaak op latere leeftijd besneden. Doorgaans is dat zo tussen het 3de en 8ste jaar, en soms nog wel later. Per land verschilt dat. Meestal wordt er een groot feest ter gelegenheid van de besnijdenis gehouden. De jongen wordt als een soort prins binnengebracht maar op een bepaald moment toch in de stoel door een aantal mannen vastgehouden en dan gaat hij onder het mes, of hij het nu leuk vindt of niet. De belofte is dat hij door dit ritueel man is geworden. "Nu ben je een man en behoor je tot de mannengemeenschap." De impact is uiteraard heftig. Het zal je maar gebeuren dat je als "ritueel slachtvee" behandeld wordt.

De besnijdenis is een kwelling die voor een lichamelijk trauma zorgt. Echter de aankondiging dat de jongen nu man is en nu deel uitmaakt van de volwassen mannengemeenschap, verzacht de kwelling, maar slechts met mate. Het lichamelijke trauma en het geestelijke aspect van het ritueel worden met elkaar verbonden. En omdat de jongens alle hetzelfde hebben meegemaakt, ontstaat er een onderlinge band. Ze vormen een collectief. Ze kunnen zich gemakkelijk afzetten tegen de jongens van een andere religie of tegen die, die helemaal geen geloof hebben en dus niet besneden zijn. Je zou kunnen beweren dat er geen cultuur is waar de jongens onderling en ook de mannen zo'n hechte groep vormen als onder het Mohammadanisme. Die band is net zo sterk als in de cultuur van de mannen met de zwiephouten die in het mannenhuis samenkwamen.

Moslimjongens vormen een hechte gemeenschap. Voeg daarbij wat de Koran hen leert over de ongelovigen, en dat die bekeerd dan wel bestreden dienen te worden. Dat maakt dat jongens en mannen op de barricaden staan en roepen "Allahu Akbar " en vervolgens gezamenlijk hun pistolen legen op de lichamen van de tegenstander(s). Dergelijke daden worden gedaan door de groep, het collectief. Het individu is daardoor niet aansprakelijk. Zo bevestigen ze keer op keer de sterke positie die ze in hun eigen cultuur hebben, die ze in hun samenleving innemen.

De groepscultuur zet zich af tegen elke andere cultuur die het fenomeen "de groep" niet op deze manier en zo duidelijk kent. Dat betreft elke cultuur waar de besnijdenis niet bij vol bewustzijn plaatsvindt (zoals in het Jodendom) of helemaal niet gebeurt. Dat zijn dan de culturen van "de ongelovigen". De ongelovigen moeten bestreden worden. Individualisme is nauwelijks mogelijk. Er wordt altijd in groepen geopereerd en een ieder die niet tot die groep behoort staat lager op de sociale ladder. Die groepscultuur bemoeilijkt de integratie in andere culturen. Alleen degenen die gestudeerd hebben kijken met andere ogen naar de eigen cultuur en verlangen naar een omwenteling, naar een bevrijding, zoals de jeugd in Egypte. Maar ze staan falikant tegenover de Moslimbroeders en andere "conservatieve revolutionairen" die het voor het zeggen krijgen.

Nu moet er wel bij aangetekend worden dat de kijk op het leven door de traditionele leer werd gevormd. In die zin zijn ze niet alleen het product, maar vaak ook slachtoffer van traditionele opvattingen en ideeën.

De kracht en macht van de mannengroep komt in allerlei sectoren en lagen voor, van de voetbalsupporters tot aan de raad van comissarissen van een multinational, van een club van autoliefhebbers tot aan de vrijmetselarij.

Er wordt wel beweerd dat besnijdenis de verspreiding van HIV zou tegengaan en dat zou een argument zijn om besnijdenis te propageren. Het gaat hier echter om beweringen. De onderzoeken zijn niet eensluidend. Er zijn teveel aan omstandigheden gerelateerde invloeden en factoren die een zuivere uitkomst in de weg staan. Zie wat Wikipedia hierover zegt: Circumcision and HIV.

Het laatste halfjaar is er in Duitsland een discussie op gang gekomen over de besnijdenis in het licht van de mensenrechten en zeker de rechten van het kind. De besnijdenis is iets dat jou door anderen wordt aangedaan en het betekent de verminking en het beschadigen van de integriteit van het lichaam. Die discussie is terecht zou je zeggen. Het is onvermijdelijk dat door de discussie de vrijheid van godsdienst in het geding is, zowel de Joodse als de Islamitische.

Het is juist die onderlinge band tussen de besnedenen die alle het bindende ritueel hebben meegemaakt, die de Duits-Turkse sociologe en islam-critica Necla Kelek aanzette tot het schrijven van het boek "Die verlorenen Söhne. Plädoyer für die Befreiung des türkisch-muslimischen Mannes". Zij was gast in de uitzending van Sandra Maischberger (Menschen bei Maischberger, 14 augustus 2012). Bovendien is Necla Kelek er van overtuigd dat besnijdenis verminking van het lichaam is. Haar verklaringen gelden zeker voor groepen in meerdere landen.

In de uitzending waren ook de voorzitter van de "Zentralrat der Juden" - Dieter Graumann - en de Turkse arts - Dr. Sebastian Isik - uitgenodigd. Zij waren uiteraard tegen de "bevrijding van de mannen", waren dus tegen het afschaffen van de verplichte besnijdenis en de daarbij behorende initiatie in hun culturen. Doet er niet toe of het nu "Verstümmelung" is of niet. Zij zien het niet als een beschadiging, niet als een verminking. De joodse voorzitter zei dat de besnijdenis de vervolmaking is van het lichaam (dus de schepping is niet volmaakt!) en dat de besnijdenis het verbond met God bevestigde. Hij argumenteerde dat ze dat al 6000 jaar doen en dat ze dat hedentendage willen voortzetten omdat het bij hun geloof hoort. Een traditie van 6000 jaar bewijst dat het gebruik afkomstig is uit een oude stammencultuur. Voor velen is "6000 jaar" geen argument omdat andere wetten en regels zoals beschreven in het Oude Testament ook niet meer toegepast worden.

Godsdienst zou in het algemeen een geestelijk beleven moeten zijn, juist niet gebaseerd op primitieve gebruiken uit een oude stammencultuur.

Terecht zegt Ayaan Hirsi Ali dat de besnijdenis als religieus attribuut plaats zou moeten vinden wanneer degene die het betreft 18 jaar is of ouder en zelf kan beslissen of hij dat wil, ja of nee.

Het uitstel heeft als voordeel dat de initiatie op jonge leeftijd uitblijft, en dat persoonlijke ontwikkeling kan plaatsvinden. Het individu krijgt een kans ten opzichte van de groepsideologie. Besneden worden op je 18e, als je er zelf voor kiest OK, maar dan pas na uitgebreide voorlichting en nooit onder dwang. Want ook op je 18e kan de religieuze, sociale en familiale beinvloeding en druk zeer groot en bepalend zijn.
Als die druk er niet meer is, dan zou men pas kunnen zeggen dat de besnijdenis niet meer als verminkend aangemerkt kan worden maar als een bewuste, persoonlijke keuze om tot een religie, een gelijkgestemde groep te willen behoren. Kleine kinderen laat je toch ook niet onder dwang tatoeëren of piercen?

Hier ligt een belangrijke taak voor De Verenigde Naties. Maar die willen hun vingers daaraan niet branden want dan zullen veel staten niet alleen protest aantekenen, maar tevens de UN verlaten.

 

Meer weten over de besnijdenis op het internet. Klik bijvoorbeeld ook eens op deze link.

NASCHRIFT

Op 12 december 2012 is er in de Duitse Bondsdag gestemd over de nieuwe wet die de besnijdenis regelt. Alleen als het volgens de medische regels gebeurt is het toegestaan. Van de 620 bondsdagleden stemden slechts 100 tegen en waren er 46 onthoudingen. 434 leden stemden voor. Je zou kunnen zeggen dat dit een kleine stap voorwaarts is omdat het niet meer door leken kan gebeuren, dus alleen door artsen. De tegenstemmers waren mogelijk leden van Bündnis 90 / Die Grünen en uiteraard afgevaardigden uit de Joodse en de Moslim cultuur.

Berlin, 12-12-2012 - Der Bundestag hat dem Gesetz zur Rechtmäßigkeit religiöser Beschneidungen zugestimmt. Das Parlament billigte die Neuregelung, mit der der Eingriff künftig zulässig sein soll, wenn er nach Regeln der ärztlichen Kunst erfolgt. Für die Regelung votierten in namentlicher Abstimmung bei 46 Enthaltungen 434 Abgeordnete, 100 stimmten dagegen. (bron: Spiegel Online)

(c) Rudolf A. Bruil. Voor het eerst geplaatst in 2004. Laatste update December 2012


TOP OF PAGE

This site Copyright 1998-2012 by Rudolf A. Bruil